Ο αλυσιδωτός θώρακας της Μονής Ιβήρων στο Άγιο Όρος

 

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά, προπονητή ξιφασκίας εκπαιδευτή του ένοπλου παμμάχου και ιστορικής σπαθασκίας και ξιφασκίας

Κομμάτι αλυσιδωτου θώρακα από την περιοχή του στήθους. Το λορικιον αλυσιδωτό ( lorikion ) έχει ταυτοποιηθεί ότι ανήκε στον στρατηγό Λέων Τορνικιο ο οποίος έζησε το 980 μΧ.
Τα δακτυλίδια του θώρακα έχουν διάμετρο 1εκ. ενώ το κάθε ένα περνά ανάμεσα σε άλλα τέσσερα ( χαρακτηριστικό του Βυζαντινού τύπου αλυσιδωτου θώρακα. Νέες μελέτες πιστοποιούν ότι η πανοπλία έλαβε μέρος στους πολέμους του Αυτοκράτορα Βασιλείου Β’ του Μακεδόνα, ενώ τα ίχνη χρυσού που βρέθηκαν στα δακτυλίδια του θώρακα μας κάνει να υποθέσουμε ότι η πανοπλία γυαλίζε σε χρυσό χρώμα και φυσικά άνοικε σε υψηλά ιστάμενο αξιωματικό του Βυζαντινού στρατού.

Η πανοπλία βρίσκεται στην Μονή Ιβήρων, Άγιο Όρος.

Ολόκληρος ο αλυσιδωτός θώρακας είναι σαν την επόμενη φωτογραφία όπου ο ξιφομαχος της Ακαδημίας Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών “Λέοντες” φοράει  lorikion αλυσιδωτό.

Πηγή: D’ Amato’s Osprey Elite 187- Byzantine Imperial Guardsmen 925-1025 AD. The Taghmata and the Imperial Guard page 54.Photo by D’ Amato.


Were there any chivalrous duels between the Byzantine soldiers?

By George E. Georgas, fencing coach, instructor of pammachon, historical fencing and hoplomachia.

English translation: Panagiotis N. Klonos, member of Leontes ‘HEMA’ Academy and of the Meyer’s Freifechter Guild – Hellas.

There are many researchers of historical fencing who firmly disagree that the chivalrous duels used to happen only in Western European kingdoms and they also believe that only these have had rules, because they focus on hoplomachia’s manuals. However, you will see on this text that there was an organized method of training, but only for dueling.

1138 AD. The siege of Vakha’s castle.

In 1137 AD, there had been a war between the Armenians and the Byzantines. John II Komnenos had made a campaign against the Armenians of Cilicia and their King, Leo I. After the conquest of the Armenian capital, the Byzantines attacked in all the Armenian forts which resisted. During the siege of Vakha’s castle by the Byzantines, one its defenders was challenging the Byzantines for a duel by insulting them. His name was Constantine and he used to challenge the Byzantines every morning, while he was standing full armed in the castle. The Emperor John was very angry with this Armenian and he ordered his officers to find a capable Byzantine warrior to fight the Armenian. Nobody accepted, because Constantine was a very good warrior. Finally, a Greek soldier stepped forward by the Macedonian Corps. His name was Eustratius. They gave him a special armor for the duel and a large shield, which they used for dueling exclusively and a duel sword which was brand new. Then, Eustratius left the byzantine military camp, he went to the castle and challenged Constantine, who accepted the challenge to duel with him by going down angry. He had a duel sword and a large white shield for dueling, which had a cross on it.

The two opponents started fighting at once. Constantine started trying to hit Eustratius quickly and with all his strength, while Eustratius was defending himself with his large shield. The only thing that Eustratius did, was parrying and sometimes raising his sword above his head to show that he wanted to strike back, although he didn’t do it. The Emperor was watching the duel and he was being worried, because of the way that Eustratius was fighting. Even his fellow colleagues were shouting loudly to strike back. Eustratius hadn’t done any move and his oppoment was tired and then he hit his Armenian opponent by striking from above. That hit was so strong that broke the Armenian’s shield on two. Constantine felted horror that he gave up the fight and ran to the castle abandoning the duel. The winner was Eustratius, who made a good fight. Constantine didn’t dare to insult the Byzantines again. Not even the Emperor. Moreover, the Emperor rewarded Eustratius for his success and the restoration of his honour. He asked Eustratius why he hadn’t hit his opponent more than once. Eustratius said that his target was a hit from above, so that he could cut the opponent’s shield on two and the opponent himself as well. The reason of being in a high guard position but without having completed his attack was that the Armenian was holding his shield too extended by making a big distance from his body and his shield. That was the reason why Eustratius couldn’t cut the Armenian’s head, when he had cut his shield.

This duel is very important, because we have a chivalrous duel between a Byzantine and an Armenian. It’s one of the few recorded chivalrous duels, where a Byzantine warrior is an indigenous and not a mercenary who used to serve in the Byzantine army, which means that such duels were not unknown in the Empire.

In addition, it’s a fact that a Byzantine soldier didn’t fight with his usual equipment, but we fought we an armor, sword and shield which were used only for dueling. His shield was large and his sword was brand new.

Therefore, it’s a clue for the opinion that not only the duels were usual in the Byzantine army, but they also used a special equipment to do it. The author who writes for the duel gives a definition. He calls that ‘’μοναθλία’’(monathlia) and not ‘’μονομαχία’’ (duel), which had become a well-known word in the future. But according to the Greek-German dictionary Griechisch-Deutsches Handwörterbuch [Concise Greek-German Dictionary] (1849) Volume 2, p.196, by Wilhelm Pape we see that μον – αθλία = μονομαχία (duel)

In photo: Fencer of the Academy of Historical European Martial Arts “Leontes”.

Sources:

· Niketas Choniates, Nicetae Choniatae historia (13th century)

· Wilhelm Pape, Griechisch-Deutsches Handwörterbuch (1849) Volume 2

The duel. Was it supposed to be a Hellenic or a barbaric tradition? The role of the duel in Byzantium.

By George E. Georgas, fencing coach, instructor of pammachon, historical fencing and hoplomachia.

English translation: Panagiotis N. Klonos, member of Leontes ‘HEMA’ Academy and of the Meyer’s Freifechter Guild – Hellas.

The duel. Was it supposed to be a Hellenic or a barbaric tradition? The role of the duel in Byzantium.

Eustathius of Thessalonica, became the Archbishop of Thessalonica in 1178 AD and he was an eye witness about the destruction of his city by the Normans. On his book ‘’Extensions in the Iliad and in the Odyssey of Homer’’, he provides a great number of schools about Homeric duels between the Achaeans and the Trojans. Eustathius is focused on the duels of Iliad and he analyses them. In addition, he notes that Homer didn’t make any reference to word ‘’duel’’, on the contrary he used other paraphrasing phrases or verbs to describe the challenge and the place, where the duel was being conducted. The result was that the Byzantines scholars who were older than Eustathius, used to believe that the duel was a foreign and barbaric custom, because the ancient Greeks didn’t used to do it, so not the Romans/Byzantines (The Medieval Greeks) had to do this either. (Note: We see by this, that the Romans had a national consciousness and that their kin was Greek). Eustathius refers that, but he expresses his own opinion, which is that not only the duels were something usual durin the Homeric era, but it was a very useful and great exercise for someone to prepare himself for war or to show his bravery and courage. Moreover, Eustathius of Thessalonica says that many people used to be trained for a duel by using wooden sticks or canes, so that there would be no serious injure during their training.

He says that:” Ότι δε ζηλωτών ην τοίς παλαιοίς και το μονομαχείν ως μέγα πολέμου γύμνασμα και ως ανδρείας και ρωμαλειότητος ένδειξης πρόδηλον εστί, ως δε ουκ αεί σκοπός ην μονομαχίας ένδινων ψαύειν, αλλά εστίν ου εις μόνην σκιαμαχίαν απετέλευτα το έργον ήδη προδεδήλωται. Διό πολλοί και ραβδίοις ή καλαμίσκοις αλλήλων κατατιτύσκονται οία μη στοχαζόμενοι πληγών, η δε ιστορία μονομαχούντων ζηλωτάς γενέσθαι φήσιν Κυρηναίους και Μαντινείς. ”

In addition, Eustathius shows us the timelessness of the duel in the Greek kin. This exercise with sticks and canes wasn’t forgotten and remained ‘’alive’’ during the whole medieval era of the Roman Empire, because even the Tactica of Strategy provide information about these duels, which all the writers used to consider them as excellent exercises for someone, so that he can be prepared for a real battle.

In the 13th century, the cleric Nikephoros Blemmydes who was a Logothete of the Ecumenical Patriarchate and before that, he used to be a doctor. He had studied medicine, philosophy, theology, mathematics, astronomy, logic, and rhetoric. On his work ‘’Royal statue, ethical word’’ (Βασιλικός Ανδριάς Λόγος Ηθικός), there is a reference on the sphere sport, which is called tzykanion (a kind of polo). He says there, that the exercise on tis sport is very useful for military training.

However, Nikephoros Blemmydes doesn’t refer to the duel only, but also to the hoplomachia which differentiate that exercise. It’s very interesting the fact that in a paraphrase of his work, under the supervision of George Galesiotes (a cleric – dignitary of the Ecumenical Patriarchate of Constantinople) and of George Oinaiotes. This paraphrase with the title ‘’By the wisest of his Eminence Nikephoros Blemmydes, the words about the royalty translated into the clearest way by the sakellarios and deacon of the Holy Church, written by George Galesiotes and George Oinaiotes, scholars and orators’’.
Maybe the reader would think to see a copy of Blemmydes’s text, but the authors have added new clues. The chapter 128 by Blemmydes is different than the original, referring to the duel. The authors agree that the tzykanion is not useful for the gymnastics of the warriors in military conflicts and they also note that it doesn’t help to the duel either. This argument is strange, because Blemmydes writes about hoplomachia and not about a duel. The reference which has to do with the duel in the 14th century is so rare, because during that period there are no more references for duels in the historical byzantine texts. It’s also strange that there were scholars and priests who wrote about duels and military affairs.

According to the previous sources, we can say that the duel wasn’t unknown to the Roman army and not a foreign – barbaric custom either, although the two authors say that the tzykanion doesn’t help someome for martial arts. They mean that there are spesific gymnastics which someone must do, so that he can make his martial training (agoge) correctly.

Moreover, we can find an important reference of the 7th century about a duel in an ecclesiastical text, which is the Climax of Saint John (John Climacus). The author on his work, in the chapter ‘’Another reason – to the Shepherd’’ (Λόγος έτερος – Είς τόν Ποιμένα) parallels the right spiritual father with the capable general. The general is called to know the position and the abilities of each and everyone of his soldiers, according to the case and the requirements of the military operations. In the same way, he must act like a spiritual father. Furthermore, it’s a fact Saint John has a special reference for the soldiers who used to duel. He says that these soldiers had a special training, they had been selected and didn’t participate in all the military operations, so that they are rested. Their training used to have specific exercises so that they can win a duel.

Maybe it’s strange to us, because it’s an information by theological book, but it provides many information. It also confirms that there were duels in the medieval Roman army and the soldiers who used to participate have had a specific training program, so that they don’t lose their focus by other activities (patrol, guarding etc). In addition, this information shows us that these soldiers were a part of a special group and they used to be training with focus on dueling. In an older source, the Emperor Maurice refers on his book that the soldiers who were training to duel must belong to the heavy infantry, because of their equipment. Therefore, there was a School of Byzantine Martial Art, whose members were soldiers had been training to duel, but not as the western knights who used to seek their personal glory and the glory of their House. The Byzantine knights used to duel to protect the honor of the Emperor and the Oikoumeni.

Photo: Fencer of the Academy of Historical European Martial Arts “Leontes”.

The female warriors of the Byzantine empire

The female warriors of the Byzantine army

By George E. Georgas, fencing coach, instructor of pammachon, historical fencing and hoplomachia.

English translation: Panagiotis N. Klonos, member of Leontes ‘HEMA’ Academy and of the Meyer’s Freifechter Guild – Hellas.

The female warriors of the Byzantine army.

Nowadays, there is a wrong opinion that the women of the Byzantine Empire had no rights and they used to live in a severe male-dominated society. This is completely wrong, because the Byzantine Empire was the only medieval state which used to be ruled by empresses. It was also a theocentric state and not theocratic, where woman’s place was significant, if we think of Virgin Mary as Invincible Champion.

There are also new researches, whose result was the fact that women had an important role in an affair which used to be considered definitely male- dominated. The war.

In the great military manuals of our Byzantine Emperor, there are information about a military group which used to be very important in the army. These people were specially trained and their role was to infiltrate behind the enemy lines, to chart and to collect information about the enemy, so that they can deliver these information to the Empire’s officers. According to the Taktika manuals, they used to be trained for the use of several weapons, in case they had to defend themselves. The Byzantines used to call them ‘’ Exploratores’’. Theophanes says that there were women who used to be Exploratores. It must be noted here that the duties of Exploratores were difficult, because they had to infiltrate in enemy regions, which were probably uncharted, they had to know the tradition, the customs and the language of the people they were spying. They also had to know a martial method to protect themselves, horseback riding, swimming, climbing and how to be oriented and in case of being arrested not to betray the Empire. They were ready to die. Therefore, the Explorator was a well-trained soldier – spy – scout and this was the role which women usually had in the medieval era.

Byzantine female archer of the 12th century.

During the 12th century, Eustathius of Thessalonica provided us with important information. On his book “The history of Thessalonica’s fall by the Normans” (Ιστορικόν της Αλώσεως της Θεσσαλονίκης υπό των Νορμανδών) where he had seen all those severe facts, he says that during that period, the commander of Thessalonica, David Komnenos had recruited even women to fight against the too many Normans (80.000 warriors). The women had basic military training and their duty was to protect the city’s walls. Most of them were archers and sling shooters (Psiloi) or used to throw stones from the ramparts to the Normans. The medieval Greeks were unprepared to face the Normans and because of that, the women where most of them participated voluntarily in the army, had been forced to construct their protection equipment alone. They constructed cotton turbans with silk plating and kavadions by thick cotton, which were the same with those of the soldiers of the Empire. Thessalonica had fallen by the Normans, however the bravery of its defenders was commendable for the Greeks and their foreign allies as well (except the Germans who betrayed the Empire in the end by opening the gates to let the Normans get inside) who fought the enemy.

Female Byzantine officer. Her rank recognized by the white veil on her head.

Provided that there were women spies, exploratores and sometimes warriors in a society where women had their own places, there were also women officers. They used to inspect and transmit orders to the low ranked or high ranked officers. They wore daily clothes but their rank was visible by a white veil which they used to wear on their head.
As we can see here, the medieval Roman Empire And the medieval Hellenism is full of surprises. This research is to be continued.

Many thanks to the historian mr. Nicolas Petrou for the information he provided with his research.

At 1st photo: Fencer and reenactor of the Academy of Historical European Martial Arts ” Leontes “.

Sources:

-The history of Thessalonica’s fall by the Normans, by Eustathius of Thessalonica

-Chronographia, by Theophanes the Confessor

-A History of the Crusades, by Steven Runciman

-Taktika, by Leo VI the Wise

Βασιλική Εταιρεία , η προσωπική φρουρά του Αυτοκράτορα

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά, προπονητή ξιφασκίας εκπαιδευτή ένοπλου παμμάχου και ιστορικής σπαθασκίας και ξιφασκίας

Η “Βασιλική Εταιρεία” ήταν ένα από τα στρατιωτικά σώματα ασφαλείας του Ιερού Παλατίου αλλά και ήταν και η προσωπική φρουρά του Αυτοκράτορα. Η Βασιλική Εταιρεία δημιουργήθηκε τον 9ο αιώνα από μια προγενέστερη Ανακτορική Φρουρά τους Βιγκλατορες ( Λατινικά: Vigilantes) οι οποίοι είχαν πολεμήσει γενναία ενάντια στον εχθρό και ο Αυτοκράτορας αποφάσισε να δημιουργήσει ένα νέο σώμα. Αν και οι πιο πολλοί δεν ήταν Ρωμαίοι, ο Αυτοκράτορας αρχικά τους ονόμασε
” Εταίρους ” για να κρατήσει την παράδοση των αρχαίων Ελλήνων βασιλιάδων της Μακεδονίας. Ο αρχικός αριθμός τους ήταν 1000 ιππείς.
Τα καθήκοντά τους ήταν η φρούρηση του Ιερού Παλατίου αλλά και η προστασία και συνοδία του Αυτοκράτορα ( κυνήγι, εκστρατείες κτλ ) ως σωματοφύλακες αυτού. Το Βασιλικό Φλάμπουρο το οποίο ήταν κεντημένο με μετάξι και χρυσή κλωστή υποδήλωνε ότι ο Αυτοκράτορας και Βασιλική Εταιρεία είναι εκεί που είναι το φλάμπουρο.
Αρχικά η Βασιλική Εταιρεία ήταν μια αλλά μετά μοιράστηκε αρχικά σε τρείς (αργότερα προστέθηκε άλλη μια ). Την Μεγάλη Εταιρεία, την Μεσαία Εταιρεία και την Μικρή ή Τρίτη Εταιρεία.
Η Μεγάλη Εταιρεία στελεχώνονταν από Έλληνες Ρωμαίους πολίτες από το Θέμα της Μακεδονίας για να τιμήσουν τον ιδρυτή της Μακεδονικής Δυναστείας αλλά και γιατί οι άνδρες αυτοί ήταν και οι πιο πιστοί.
Η Μέση Εταιρεία στελεχώνονταν από τους Φαργανους. Οι Φαργανοι ήταν ένας μικτός στρατός από τρομερούς πολέμησες οι οποίοι δεν ήταν πολίτες της Αυτοκρατορίας. Συνήθως ήταν
Τουρκικές φυλές της Κεντρικής Ασίας και Χάζαροι. Ωστόσο ήταν όλοι τους χριστιανοί.
Η Μικρή ή Τρίτη Εταιρεία στελεχώνονταν από μη χριστιανούς. Υπηρετούσαν σε αυτοί Ούγγροι, Τούρκοι, Χάζαροι, Αγαρηνοί ( Σαρακηνοί ), Φράγκοι ( που δεν είχαν ακόμα βαφτιστεί) αλλά και Ινδοί που αναφέρονται στο Liber de Ceremoniis.

Ο Άραβας περιηγητής του 10ου αιώνα, ο Ιμπν Ροσταχ τους μνημονεύει γράφοντας στο βιβλίο του ότι σκουρόχρωμοι στρατιώτες που ήταν οπλισμένοι με κοντάρια και χρυσές ασπίδες υπηρετούσαν στο Ιερό Παλατιον και ήταν όλοι χριστιανοί.

Τον 10ο αιώνα δημιουργήθηκε και μια τέταρτη Εταιρεία στην οποία σε αυτή υπηρετούσαν μόνο Ρους Βιγκινκς. Αργότερα οι Εταίροι χωρίζονταν σε βαφτισμενους και εθνικούς ( ειδωλολάτρες ). Αυτό σταδιακά οδήγησε στην κατάργηση της Μικρής Εταιρείας και την δημιουργία ενός νέου Τάγματος της Φρουράς που ονομάζονταν
” Εθνική ” , ο διοικητής τους ονομάζονταν
” Εθνάρχης ” και σε αυτό υπηρετούσαν οι ξένοι παγανιστές / ειδωλολάτρες.

Η μικτή παρουσία ντόπιων και ξένων , χριστιανών και εθνικών ως σωματοφύλακες του Αυτοκράτορα και Φρουρά του Ιερού Παλατίου, δήλωνε τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα της Αυτοκρατορίας που οι ρίζες της φτάνουν στην αρχαία Ρώμη όπου οι Κέλτες και οι Γότθοι ήταν οι πιο πιστοί φρουροί του Αυτοκράτορα οι οποίοι δεν παρασερνονταν από τις ίντριγκες του παλατιού. Αυτό δεν ήταν κάτι ξένο. Ο Στρατηγός Βάρδας Φωκάς είχε ως σωματοφύλακες μόνο Γεωργιανούς στρατιώτες οι οποίοι φορούσαν λευκές πανοπλίες και τους στρατολογούσε αφού γίνονταν επιλογή ύψους ( να έχουν περίπου το ίδιο ύψος για ομοιομορφία ). Από όλους όμως οι πιο πιστοί όπως αναφέραμε πιο πάνω ήταν οι άντρες της Μεγάλης Εταιρείας όπου όλοι τους ήταν Έλληνες από το Θέμα της Μακεδονίας. Υπεράσπιζαν την Δυναστεία και έχουμε ένα παράδειγμα για αυτό , το 963 μΧ αυτοί υπεράσπισαν το Ιερό Παλατιον κάτω από την διοίκηση του Μαριανου Αργυρού εναντίον του Νικηφόρου Φωκά όταν αυτός πέρασε τον Βόσπορο.

Οι Εταιρείες διοικούνταν από τον Εταιρειαρχη ενώ η Τέταρτη Εταιρεία είχε ως διοικητή τον Εταιρειαρχη των Πεζών. Ο διοικητής όλων των Εταιρειών ήταν ο Μέγας Εταιρειαρχης ο οποίος ήταν από τους μεγαλύτερους βαθμούς σε όλη την Αυτοκρατορία και ήταν ισότιμος με τον Στρατάρχη, και ίσος με τον βαθμό του Πρωτοσπαθαριου όσο αφορά την ιεραρχία του Παλατιού.

Η Βασιλική Εταιρεία υπηρετούσε την Αυτοκρατορία έως και τον 11ο αιώνα τόσο στο Παλάτι όσο και στο πεδίο της μάχης.

Στη Φωτογραφία: Στρατιωτικός Άγιος πιθανών ο Άγιος Δημήτριος ή ο Άγιος Γεώργιος με φολιδωτό θώρακα , σκουταριο ο οποίος βρίσκεται σε θέση φύλαξης μισού σπαθιού, με το ξίφος του να είναι το μισό στη θήκη. Στη δεύτερη φωτογραφία, Παμμαχος της Ακαδημίας Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών ‘Λέοντες’ βρίσκεται στην ίδια θέση φύλαξης. Οι στρατιώτες αυτοί ήταν εκπαιδευμένοι να μάχονται και να υπερασπίζονται τον Αυτοκράτορα πολλές φορές με τρόπους που να μην βγάζουν το ξίφος από την θήκη. Αυτό γίνονταν γιατί απαγορεύονταν η χρήση γυμνού ξίφους σε κάποιους χώρους όπως για παράδειγμα σε εκκλησίες ή μέσα στο παλάτι.

The Hercules’ Knot in the Byzantine tradition

By George E. Georgas, fencing teacher, instructor of pammachon, historical fencing and hoplomachia.

English translation: Panagiotis N. Klonos, member of Leontes ‘HEMA’ Academy and of the Meyer’s Freifechter Guild – Hellas.

Hercules’ Knot in the Byzantine tradition

Even nowadays, it’s a fact that the reenactors and the historical researchers about Byzantium have had a question about the belt which had been worn by the military Saints, seeing them in the hagiographies and by the Byzantine soldiers seeing them in miniatures.

There are many theories of the foreign researchers about that matter. Some of them consider that according to the belt, the soldiers used to show their military rank, but it’s not right because the officers used to differentiate themselves by the plumes of their helmets or by the earrings they wore in their ears, or by their baton etc. Moreover, we also see this belt on simple soldiers as well. Not only on officers.

Another predominant theory is that they used to decrease the weight of their armor by regulating the allocation of their equipment’s weight. That happens when the belt is too tight through the belly. In addition, that belt is in a higher place on the body, which is not helpful for the weight’s decrease, so that it can be regulated better for the soldier. There are other theories which we won’t analyze in this text, such as the Varangian bra, which is wrong.

This belt has a traditional, internal and theological character and it’s also a Hellenic and (later) Roman tradition as well. The ‘Byzantines’ had kept this tradition alive. Although they used to be called Romans, they knew that they were Greeks.

Image by the Kavirian Mysteries

The belt which we see on military Saints and on images of Byzantine soldiers, has a long history by the ancient times, which has to do with the Kavirian Mysteries to be more accurate.

During the enthronement of a man who is initiated in the Kavirian Mysteries, the man used to wear a wreath by olive branch and a belt above the nephric area by tighing it in front of him. The belt was red and it’s supposed that he who used to wear it, was to become invincible. In adittion, all who were initiated used to wear that belt and they believed that they were protected by all dangers. The belt helped Odysseus to be saved by the ferocity of the sea’s waves and Anax Agamemnon succeeded in rebuilding his army after the Trojan War. (We must note that the Romans could also participate in the Kavirian Mysteries).

Statue of Hercules where his lion skin has the Heraclules’s knot.

It’ s a fact that the Kavirian Belt of the mystic or Hercules’s Knot or the Heraklion Amma show the mystical bound of life and death. Hercules had achieved that connection between the two worlds. He had been worshiped by the ancient Greek as a chthonic god, because he went under to Hades to pick up Cerverus and take Deianira with him, because Meleager asked him to do it.

Hercules’s Knot had been named like this, because of the way that Hercules used to tie the skin (leonti) of the Nemean lion when he killed it.

The knot is an ancient religious symbol and symbolizes the bound of life and death. The ancient Greeks used to attribute Hercules’s Knot protective, thermal and deterrent abilities when someone wore it.

When Greece became a Roman province, the Romans used to adopt and accept the Greek traditions and make their own. We have many images of Emperors who bear the Hercules’s Knot on their chest. It’s also important to say that the worship of Hercules was very famous among the militants and the soldiers.

We can see the Hercules’s knot also in Roman statues.

Thrace, Macedonia and Minor Asia, where the City of Constantine dominates as a border, were regions with initiative worship and proximity which had to do with Kavirian holy places, such as Amphipolis, Samothrace, Pergamos, Imbros, Tenedos, Lemnos etc.

The Medieval Roman Empire or Byzantium as we know it nowadays, especially in Thrace, Macedonia, Central Greece, Epirus, Peloponnese, Minor Asia etc the Hellenic element was well known. Many Romans had a Greek origin, because most of them had changed their names from Hellenic to Roman. In addition, those who were truly Romans tried to assimilate the Greeks, but the contrary happened at the end because they used to be called Romans according to their political and typical beingness, but in all other matters they were Greeks. Therefore, Byzantium was basically Greek and organized with Roman administrative standards partially.

In conclusion, on that matter the Kavirian Belt or Hercules’s Knot passed to the art and in military circles as a Hellenic tradition, but it was peeled by the ancient mysteries, because Christianity had all these things. The result was that the Romans/ Byzantines wouldn’t forget that they were Greeks. The so-called Hercules’s Knot doesn’t appear in any Western hagiography nor medieval warrior miniatures of the West. We can see it only in Byzantium and this is the continuation of that tradition.

Many thanks to the professor of Theology, Mr. Konstantinos Kottis and the professor of Archaeology Mrs. Evi Kotsios for the valuable information they provided me.

Ο Ηράκλειος κόμβος στην Βυζαντινή παράδοση

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά, προπονητή ξιφασκίας εκπαιδευτή ένοπλου παμμάχου και ιστορικής σπαθασκίας και ιστορικής

Οι αναβιωτες και οι ερευνητές του Βυζαντίου για πολλά χρόνια είχαν απορία ( και έχουν ακόμα ) για τι ήταν η ζώνη που ήταν δεμένη γύρω από τα πλευρά των στρατιωτικών αγίων στις εικονογραφίες ή των στρατιωτών του Βυζαντινού στρατού που βλέπουμε σε διάφορες μινιατούρες.

Οι θεωρίες των ξένων ερευνητών είναι πολλές. Άλλοι θεωρούν ότι με αυτό έδειχναν τον βαθμό του στρατιωτικού. Όμως αυτό δεν υφίστατο διότι οι αξιωματικοί ξεχώριζαν είτε από τα λοφια στα κασιδια ( κράνη ) τους είτε από τα σκουλαρίκια που έφεραν στα αυτιά τους, είτε από την ράβδο που έφεραν κτλ. Παράλληλα τη ζώνη αυτή τη συναντάμε και σε απλούς στρατιώτες και όχι μόνο σε αξιωματικούς.
Η άλλη επικρατέστερη θεωρία είναι ότι με αυτό μείωναν το βάρος της πανοπλίας τους ρυθμίζοντας με αυτή την κατανομή του βάρους, κάτι που συμβαίνει αν η ζώνη δεθεί σφικτά στη περιφέρεια της κοιλιάς. Ωστόσο αυτή η ζώνη είναι σε ψηλότερο σημείο, που δεν ωφελεί καθόλου στη μείωση του βάρους με την καλύτερη κατανομή αυτού. Υπάρχουν και άλλες θεωρίες που δεν θα ασχοληθούμε με αυτές, όπως για παράδειγμα ο στηθοδεσμος των Βαραγγων. Όλες οι θεωρίες αυτές είναι λάθος.
Η ζώνη αυτή έχει παραδοσιακό, εσωτερικό και θεολογικό χαρακτήρα και είναι μια βαθιά Ελληνική αρχικά και μετέπειτα Ρωμαϊκή παράδοση. Αυτή την παράδοση συνέχισαν και Κάτι οι ‘Βυζαντινοί’ που παρόλο που ονομάζονταν Ρωμαίοι, ήξεραν ότι ήταν Έλληνες.

Η ζώνη που συναντάμε στους στρατιωτικούς αγίους και γενικά σε απεικονίσεις Βυζαντινών στρατιωτών , προέρχονται από τα βάθη της αρχαιότητας και συγκεκριμένα από τα Καβείρια Μυστήρια.

Απεικόνιση από τα Καβείρια μυστήρια
Απεικόνιση από τα Καβείρια μυστήρια

Στην τελετή της ενθρόνισης του μυημένου στα Καβείρια Μυστήρια φορούσε ενα στεφάνι με κλαδί ελιάς ενώ λίγο πιο πάνω από την περιοχή των νεφρών φορούσε μια ζώνη που δένονταν μπροστά. Η ζώνη ήταν ερυθρή και υποτίθεται ότι αυτός που την φόραγε γίνονταν αήττητος. Την ζώνη αυτή την φορούσαν οι ‘ Άπαξ Μυηθεντες ‘ και πίστευαν ότι τους προστάτευε από κάθε κίνδυνο. Χάρη σε αυτή σώθηκε ο Οδυσσέας από την μανία των κυμάτων, χάρη σε αυτήν ο Αναξ Αγαμέμνων κατάφερε να κατισχυσει όλων των κατά των Τρωικό πόλεμο στάσεων των στρατευμάτων του. (Στα Καβείρια Μυστήρια πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι επιτρέπονταν να λάβουν μέρος και Ρωμαίοι. )
Παράλληλα η Καβείρια Ζώνη του μύστη ή αλλιώς Κόμβος του Ηρακλέους ή Ηράκλειο Αμμα δηλώνει το μυστικιστικό δέσιμο της ζωής και του θανάτου. Ο Ηρακλής ήταν αυτός που είχε καταφέρει αυτή την σύνδεση ανάμεσα στους δύο κόσμους. Ο Ηρακλής λατρεύτηκε από τους αρχαίους Έλληνες ως χθόνιος θεός. Αυτός είχε κατέβει στον Άδη για να ανεβάσει τον Κέρβερο και να διεκδικήσει την Διηάνειρα, επειδή του το ζήτησε η ψυχή του Μελεάγρου.

Άγαλμα του Ηρακλή που φέρει στην λεοντή του τον Ηράκλειο κόμβο

Ο Ηράκλειος Κόμβος ονομάστηκε έτσι από τον τρόπο που έδενε την λεοντή του λεοντα της Νεμέας που ο ίδιος σκότωσε.
Ο κόμβος είναι αρχαιότατο θρησκευτικό σύμβολο και συμβολίζει το δέσιμο της ζωής με τον θάνατο. Οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν στον Κόμβο του Ηρακλέους ιαματικές, αποτρεπτικες και προφυλακτικες ιδιότητες όταν κάποιος το φορούσε στο σώμα του.

 

Τον Ηράκλειο κόμβο τον συναντούμε και στους Ρωμαίους.
Τον Ηράκλειο κόμβο τον συναντούμε και στους Ρωμαίους.

Όταν η Ελλάδα έγινε επαρχία της Ρώμης, οι Ρωμαίοι άρχιζαν να υιοθετούν και να αποδέχονται τις Ελληνικές παραδόσεις και στο τέλος να τις κάνουν δικές τους. Έχουμε πολλές απεικονίσεις Αυτοκρατόρων που φέρουν στο στήθος τους τον Ηράκλειο κόμβο. Μην ξεχνάμε ότι η λατρεία του Ηρακλή ήταν διαδεδομένη στις τάξεις των στρατιωτικών και των στρατιωτών.

Εν κατακλείδι, η Θράκη , η Μακεδονία και η Μικρά Ασία όπου η Πόλη του Κωνσταντίνου δεσπόζει ως μεταίχμιο ήταν περιοχές με μυητική λατρεία αλλά και εγγύτητα σε ιερούς Καβειριους ιερούς τόπους,όπως η Αμφίπολη, η Σαμοθράκη , η Πέργαμος, η Ίμβρος , η Τένεδος , η Λήμνος και άλλες.
Έτσι στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του μεσαίωνα ή στο Βυζάντιο όπως το ξέρουμε τώρα , ειδικά στη Θράκη, Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα, Ήπειρο, Πελοπόννησο , Μικρά Ασία κτλ το Ελληνικό στοιχείο ήταν μεγάλο , αν όχι όλο. Πολλοί Ρωμαίοι είχαν Ελληνική καταγωγή αφού οι πιο πολλοί είχαν αλλάξει τα ονόματα τους από Ελληνικά σε Ρωμαϊκά. Ωστόσο ενώ από την άλλη πλευρά οι κατεξοχήν Ρωμαίοι προσπάθησαν να αφομοιώσουν τους Έλληνες, εντέλει έγινε το αντίθετο, αφού μόνο ως πολιτική και τυπική υπόσταση ονομάζονταν Ρωμαίοι ενώ σε όλα τα άλλα ήταν Έλληνες. Το Βυζάντιο λοιπόν ήταν βασικά Ελληνικό , οργανωμένο ωστόσο ως ένα βαθμό στα Ρωμαϊκά διοικητικά πρότυπα.

Κοντολογης στο συγκεκριμένο θέμα η Καβείρια Ζώνη ή αλλιώς ο Κόμβος του Ηρακλέους πέρασε στην τέχνη αλλά και στους στρατιωτικούς κύκλους ως Ελληνική παράδοση μόνο και ήταν αποφλοιωμενη από τα αρχαία μυστήρια αφού ο Χριστιανισμός τα είχε όλα αυτά. Έτσι με αυτό οι Ρωμαίοι / Βυζαντινοί δεν θα λησμονούσαν ότι ήταν Έλληνες.
Αυτό άλλωστε φαίνεται και αλλού . Σε καμία αγιογραφία της Δύσης των στρατιωτών αγίων, ούτε στους μεσαιωνικούς πολεμιστές στις μινιατούρες της Δύσης , δεν υπάρχει ο λεγόμενος Κόμβος του Ηρακλέους, τουναντίον το συναντούμε παραδοσιακά μόνο στο Βυζάντιο. Η συνέχεια είναι εμφανές.

Ευχαριστώ τον Θεολόγο κ. Κωνσταντίνο Κοττη και την αρχαιολόγο Εύη Κοτσιου για τις πολύτιμες πληροφορίες που μου παρείχαν.

Όταν ο Βυζαντινός αξιωματικός των Βυζαντινών καταφρακτων Θεόδωρος από την Μισθεια, αντιμετώπισε μόνος του τους Βίκινγκς Ρους

Όταν ο Θεόδωρος από την Μισθεια αντιμετώπισε μόνος του τους Βιγκινκ Ρους

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά, προπονητή ξιφασκίας εκπαιδευτή ένοπλου παμμάχου και ιστορικής σπαθασκίας και ξιφασκίας

Δορυστολο. Όλος ο αυτοκρατορικός στρατός πολιορκούσε για μήνες την πόλη. Την πρώτη μάχη την είχαν νικήσει οι Βυζαντινοί σε μια επική σύγκρουση με τους Βιγκινκς όπου το ιππικό των Βιγκινκς είχε συγκρουσθεί με τους κλιβαναριος των αυτοκρατορικών όπου στην αρχή οι Βιγκινκς τους απώθησαν. Τότε μέσα στην σκόνη της μάχης και τις κραυγές των πολεμιστών ένας μοναχικός καβαλάρης εμφανίστηκε πάνω σε ένα καφέ άλογο ο οποίος είχε χρυσό κοντάρι και λαμπρή πανοπλία. Ο καβαλάρης όρμησε μόνος τους και για κάποιο λόγο έφερε τρόμο στους Βιγκινκς και θάρρος στους Βυζαντινούς. Τότε όλο το ιππικό των αυτοκρατορικών έπεσε πάνω στους Βιγκινκς και τους έτρεψε σε φυγή. Η νίκη αποδόθηκε στον Άγιο Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο. Ο πόλεμος όμως δεν είχε τελειώσει. Επικές μάχες γίνονταν με ανδραγαθήματα και από τις δύο πλευρές. Ο Σβιατοσλαβος μια μέρα μάζεψε όλα τα πρωτότοκα αγόρια έως ηλικία των 8 ετών και τα θυσίασε στους θεούς για να καταστρέψουν τους αυτοκρατορικούς, όμως οι θεοί ήταν σιωπηλοί. Λίγες μέρες μετά οι Βιγκινκς έκαναν έξοδο. Η συμπλοκή ήταν τεράστιων διαστάσεων.

Μια ύλη των Βυζαντινών καταφρακτων ήταν υπό την διοίκηση του Θεόδωρου από την Μισθεια της Καισαρείας. Ήταν ένας μετρίου αναστήματος άνδρας μελαχρινός και ήταν εκπαιδευμένος στις Βυζαντινές πολεμικές τέχνες. Αυτή η ιλη του ιππικού βρίσκονταν μαζί με ολο το αυτοκρατορικό ιππικό κάτω από τις διαταγές του ίδιου του αυτοκράτορα Ιωάννη Τσιμισκή. Ο Αυτοκράτορας διέταξε επίθεση και έτσι κι η ύλη που διοικούσε ο Θεόδωρος έκανε επίθεση. Ενώ καλπαζανε διέταξε να κάνουν το ‘δόντι του δράκου’ οι καταφρακτοι έπεσαν πάνω στο τείχος ασπίδων των Βιγκινκς. Η μάχη ήταν σφοδρή. Οι τεράστιοι σε σωματικοι διάπλαση Βιγκινκς Ρους κραταγανε την επίθεση των καταφρακτων. Τότε ο Αυτοκράτορας είδε ότι η τοποθεσία ήταν πολύ στενή για να κάνει αναδίπλωση το ιππικό και διέταξε να γίνει τακτική υποχώρηση. Τα βουκινα ακούστηκαν από τους δρακοναριους και τότε οι καταφρακτοι άρχισαν να υποχωρούν. Ο Αυτοκράτορας ήθελε να τραβήξει το ιππικό στην πεδιάδα μακριά από την πόλη και γίνονταν με τάξη και σιγά σιγά ενώ οι τοξότες κάλυπταν την υποχώρηση. Οι Βιγκινκς όμως το αντιλήφθηκαν ότι οι Βυζαντινοί καταρρευσαν και ο Σβιατοσλαβος διέταξε μαζική επίθεση. Χτύπησαν τις ασπιδες τους φώναξαν δυνατά Οντίν και όρμησαν σαν μια μάζα ενάντια στους καταφρακτους. Μαζί τους επιτέθηκε και το ιππικό των Βίκινγκς. Οι καταφρακτοι όμως είχαν φτάσει είδη στην πεδιάδα και είχαν φτιάξει πάλι το δόντι του δρακου όταν οι Βιγκινκς έφτασαν εκεί. Οι δρακοναριοι φυσηξαν τα μπρούτζινα βουκινα τους που είχαν μορφή δράκου και τοτε οι καταφρακτοι επιτέθηκαν πάλι. Πρώτος πήγαινε ο Θεόδωρος από την Μισθεια. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή. Οι Βιγκινκς πρόλαβαν να κάνουν τείχος ασπίδων και σώθηκαν πάλι από το πρώτο κύμα. Όμως ο Αυτοκράτορας τους έφερε εκεί που ήθελε , οι καταφρακτοι μετά από κάθε σύγκρουση αναδιπλώνονταν και έκαναν πάλι επίθεση. Σε μια από αυτές ενώ πάντα ήταν πρώτος ο Θεόδωρος από την Μισθεια, ένας παθιασμένος Βιγκινκ όρμησε και σκότωσε το άλογο του με μια λόγχη. Ο διοικητής της ιλης έπεσε κάτω από το άλογο. Τότε εκεί εξελιχθεί με μια Ομηρικών διαστάσεων συμπλοκή. Ο Θεόδωρος αρχικά τα είχε χάσει. Η ζέστη το βάρος της πανολιας και ο πανικός τον ειχαν επηρεάσει. Όμως ήταν ζωντανός. Είδε τον παθιασμένο να ξαναέρχεται με ένα σπαθί , όμως ένας καταφρακτος του άνοιξε το κεφάλι με ένα βαρδουκιο, είδε έναν γίγαντα Βαραγγο με ένα τσεκούρι να έρχεται να τον κόψει στα δύο αλλά την επόμενη στιγμή τον είδε να πέφτει από μια κονταρια, γύρω του ξεκίνησε μια μάχη ανάμεσα στους καταφρακτους και τους Βιγκινκς οι μεν να θέλουν να τον σώσουν οι δε να τον σκοτώσουν. Είδε τους άντρες του να πιέζονται και να αρχίσουν να υποχωρούν από τους Βαραγγους και τότε όπως ήταν μόνος ένας άλλος Βαραγγους του επιτέθηκε.

Τότε ο Θεόδωρος όπως έρχονταν ο Βαραγγος και ενώ δεν ήταν οπλισμένος γιατί το δόρυ του είχε πέσει , και η ασπίδα του ήταν σπασμένη πέρα , έπεσε πάνω στον Βαραγγο πριν εκτελεστεί την επίθεση του τον έπιασε από την ζώνη του κάνοντας του μια λαβή , τον γύρισε ανάποδα και του έσπασε τον σβέρκο στα βράχια. Μέσα στο χάος ξιφουλκισε το παραμηριον του και άρχισε να πολεμά μόνος του έχοντας τον νεκρό Βαραγγο ως ασπίδα και από την άλλη το κοντό του ξίφος.

Οποίος έρχονταν έκανε απόκρουση με το σώμα του Βιγκινκ και σκότωνε με το παραμηριον του τον εχθρό χτυπούσε στο άνοιγμα που έβλεπε. Με αυτό τον τρόπο οποσθοχωρουσε σιγά σιγά μέχρι που έφτασε στους στρατιώτες του. Τότε πέταξε κάτω τον νεκρό, ένας του έδωσε ασπίδα και άλογο το καβάλησε και διέταξε και πάλι επίθεση ενάντια στους Βιγκινκς οδηγοντας αυτός πάλι το δόντι του δράκου.
Η μάχη συνεχίστηκε μέχρι που και οι δύο παρατάξεις έκαναν απεμπλοκή και γύρισαν στις θέσεις τους. Ο Θεόδωρος από την Μισθεια ήταν εκεί ζωντανός με μερικά επιπόλαια τραύματα και περίμενε νέες διαταγές.
Ωστόσο κανείς δεν είχε νικήσει. Τότε είδαν τον Αυτοκράτορα να καλπάζει μόνος του προς τον εχθρό. Θα προκαλούσε τον αρχηγό των Βιγκινκς σε μονομαχία.
Όμως αυτό ειναι άλλη ιστορία.

Από την Σύνοψη Ιστορικών του Ιωάννη Σκυλίτζη

Στα δύο βίντεος θα δείτε την Συριακή εκτροπή, μια τεχνική που είναι ιστορικά καταγεγραμμένη ότι την χρησιμοποιούσαν οι Βυζαντινοί καταφρακτοι.

Στο βίντεο σκιαμαχιες με ασπιδιο και σπαθί / παραμηριον φορώντας θώρακα από κλιβανιο.

Εικόνα 1 : Ο διοικητής της ύλης των καταφρακτων, ο Θεόδωρος εκ Μισθειας.

Εικόνα 2 : Οι καταφρακτοι ενώ προσπαθούν να σώσουν τον Θεόδωρο

Εικόνα 3 : Η συμπλοκή των Βυζαντινών και των Βιγκινκ ενώ στο κέντρο φαίνεται ο ηρωικός ξιφομάχος Θεόδωρος εκ Μισθειας.

Βυζαντινές Πολεμικές Τέχνες: Η φύλαξη του Πάνα

Η φύλαξη του Πάνα
Η φύλαξη του Πάνα

Του Γεώργιου Ε. Γεωργά, προπονητή ξιφασκίας, εκπαιδευτή ένοπλου παμμάχου και ιστορικής σπαθασκίας και ξιφασκίας

Βυζαντινή Σπαθασκία: “Η φύλαξη του Πάνα”.
Η δυναμική αυτή θέση φύλαξης μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο από αρματωμενους με πανοπλία μαχητές όσο και χωρίς αυτή. Συνήθως χρησιμοποιείται με ασπίδιο ή μικρή ασπίδα και ξίφος ή σπάθη. Από αυτή μπορεί ο μαχητής να εκτελέσει διαφόρων ειδών επιθέσεων αλλά και άμυνες.

Σημ. 1. Δεν υπάρχει Βυζαντινή γραμματεία που να μας δίνει την ονομασία αυτής της φύλαξης. Η ονομασία δόθηκε τα τελευταία χρόνια για να μπορούν οι ασκούμενοι των Βυζαντινών Πολεμικών Τεχνών να αναγνωρίζουν την φύλαξη αυτή. Η ονομασία δόθηκε λόγω της μορφής του θεού Πάνα που εικονίζεται στην αριστερή φωτογραφία. Πρόκειται για Βυζαντινό έργο τέχνης του 11ου-12ου αιώνα που εικονίζει τον θεό Πάνα. Μυθολογικά ο Πάνας είχε λάβει μέρος στην μάχη του Μαραθώνα βοηθώντας τους Αθηναίους εναντίον των Περσών. Οι Βυζαντινοί μπορεί να ονομάζονταν Ρωμαίοι όμως ποτέ δεν απώλεσαν το Ελληνικό γένος τους.

Βίντεο όπου χρησιμοποιείται η φύλαξη του Πάνα

Στο επόμενο βίντεο οι τεχνικές φαίνονται μετά το 03:05.

Σπαθορραβδι. Το παραδοσιακό όπλο των Ελλήνων

Σπαθορραβδι. Το παραδοσιακό όπλο των Ελλήνων.

Η ιστορία του, ο τρόπος κατασκευής του και η χρήση του. Από τα σπαθορραβδια των Ακριτών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ( Βυζαντινή ), στα σπαθορραβδια των Stratioti και στους επαναστάτες της Κρήτης.
Μια πολεμική παράδοση που κρατάει ως τις μέρες μας.

Αν θέλετε να γίνει γνωστό το ένοπλο Πάμμαχον και η Οπλομαχία, παρακαλούμε να κάνετε like στο βίντεο και εγγραφή στο κανάλι μας.

Θες να μάθεις σπαθασκία και οπλομαχία; Έλα σε επαφή μαζί μας.

Αν μένεις μακριά μπορείς να παρακολουθήσεις τo long distance education program με on-line lessons

Ακαδημία Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών “Λέοντες”

Πληροφορίες:

Γεώργιος Ε. Γεωργάς

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: g_e_georgas@yahoo.gr