Η θεραπευτική χρήση της άθλησης κατά τη βυζαντινή περίοδο

H πάλη του Iακώβ με τον Άγγελο. Aγία Σοφία στην Tραπεζούντα (γύρω στα 1260)
H πάλη του Iακώβ με τον Άγγελο. Aγία Σοφία στην Tραπεζούντα (γύρω στα 1260)

Πριν από κάποιες δεκαετίες υπήρχε η άποψη ότι στο βυζάντιο δεν ασχολούνταν με τον αθλητισμό αλλά μόνο με τις αρματοδρομίες και κάποια περίεργα παιγνίδια. Έρευνες που έγιναν απέδειξαν ότι η άθληση σαν στοιχείο της αρχαίας Ελληνικής κουλτούρας, δεν έπαψε να υπάρχει σαν γνώρισμα στον Ελληνικό, τουλάχιστον, βυζαντινό πληθυσμό. Την εποχή του Βυζαντίου όλοι οι θρησκευτικοί αθλητικοί αγώνες είχαν καταργηθεί διότι θεωρούνταν ειδωλολατρικοί, και δεν επιτρέπονταν μέσα στη Χριστιανική κοινωνία. Παρ΄ όλα αυτά, όχι για θρησκευτικούς σκοπούς, αλλά από συνήθεια, για λόγους ψυχαγωγικούς, παραδοσιακούς, στρατιωτικούς αλλά και για θεραπευτικούς, οι Βυζαντινοί συνέχισαν να γυμνάζονται.

Τα μαρμαρένια Αλώνια. Η πάλη του Διγενή με τον Χάρο. Πίνακας του Δ. Σκουρτέλη
Τα μαρμαρένια Αλώνια. Η πάλη του Διγενή με τον Χάρο. Πίνακας του Δ. Σκουρτέλη

Tων Ν. Σταυρακάκη
Εργαστήριο Αναπνευστικής  Λειτουργίας, Τακτικό Πνευμονολογικό Ιατρείο, Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου«Βενιζέλειο-Πανάνειο», Ηράκλειο, Κρήτη

και Ε. Αλμπανίδη
Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Κομοτηνή

Η αποδοχή της άσκησης ως πρακτική μορφή αποκατάστασης, προαγωγής
και διατήρησης της υγείας ήταν πλήρης από τη βυζαντινή Ιατρική. Σκοπός
της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο η άσκηση αποτελού-
σε επικουρικό μέσο αποθεραπείας και τρόπο προαγωγής και διατήρησης
της υγείας στη βυζαντινή εποχή. Από την ανάλυση και την επεξεργασία των
πηγών προέκυψαν τα παρακάτω: Οι ασκήσεις που σκοπό είχαν τη διατήρηση
και την προαγωγή της υγείας απαντώνται στη βυζαντινή γραμματεία με τους
όρους φυσιοθεραπευτικά και γυμναστικά γυμνάσια . Οι τρίψεις, οι μαλάξεις και
οι επαλείψεις αναφέρονται ως φυσιοθεραπευτικά γυμνάσια, ενώ μια πλειάδα
σωματικών ασκήσεων περιλαμβάνονται στο φάσμα των γυμναστικών
γυμνασίων , όπου στο κάθε ένα αναφέρονται ενδείξεις και αντενδείξεις. Τα
γυμναστικά γυμνάσια, τα οποία συστήνονταν για αποκατάσταση και προαγωγή
της υγείας, ήταν:

Ο περίπατος (βάδην), ο δρόμος (τρέξιμο), η αιώρα (κούνια), η ιππασία,
η κρικηλασία (τσέρκι), η νήξις(κολύμβηση), η πάλη, η σκιαμαχία (κινήσεις
πυγμής χωρίς αντίπαλο), ο αφαλμός (επί τόπου αναπηδήσεις), ο
εξαλμός (άλμα εν κινήσει), η άσκηση με σφαίρα , η άσκηση σε κώρυκα (πυγμαχικός
σάκος), η αλτηριοβολία (άρση αλτήρων) και η οπλομαχία (άσκηση με πλήρη
πολεμική εξάρτηση).

Οπλομαχία. Πρόκειται περί αγωνίσματος με πολεμικό χαρακτήρα, κατά το οποίο οι αθλούμενοι αγωνίζονταν με πλήρη εξάρτυση.
Οπλομαχία. Πρόκειται περί αγωνίσματος με πολεμικό χαρακτήρα, κατά το οποίο οι αθλούμενοι αγωνίζονταν με πλήρη εξάρτυση.

Η άσκηση ως μέσο προαγωγής της υγείας αναφέρεται συχνά και στο πλαίσιο της στρατιωτικής εκπαίδευσης,
ενώ άσκηση με τη σύγχρονη έννοια υπήρχε μόνο στο στράτευμα. Λόγω της
σύνδεσης της αθλητικής δραστηριότητας με το αρχαιοελληνικό-ειδωλολατρικό πνεύμα,το βυζαντινό κράτος κατόρθωσε μέσα από αντιφάσεις που προσέκρουαν στηνπαράδοση και τη θρησκεία να αποδεχθεί την άσκηση ως μέσο προαγωγής και αποκατάστασης της υγείας.

Διαβάστε όλο το άρθρο : Η θεραπευτική χρήση της άθλησης κατά τη βυζαντινή περίοδο

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s